Dit onderzoek laat zien dat mannenkleding kan functioneren als een medium om identiteit te benaderen maar niet als een instrument om haar concreet vast te leggen. De centrale vraag hoe mannenkleding kan functioneren als een visueel portret van persoonlijke identiteit moet worden beantwoord met een voorbehoud dat het onderzoek zelf heeft blootgelegd: elk portret is tegelijk een interpretatie en elke interpretatie is een reductie.
De vertaling van identiteit naar kleding is instabiel. Dit is afhankelijk van de subjectiviteit van de ontwerper, de culturele codes van de toeschouwer en de context van het dragen. Geen van deze onderdelen is volledig controleerbaar. Dit betekent niet dat de poging zinloos is integendeel. Juist omdat kleding niet in staat is identiteit te spiegelen maar haar altijd interpreteert en vervormt, fungeert het als een interessant medium: het maakt zichtbaar hoe wij identiteit begrijpen, vereenvoudigen en aan anderen toeschrijven.
De zeven portretten bevestigen dit inzicht. Elk ontwerp slaagt er gedeeltelijk in om een eigenschap of spanning zichtbaar te maken maar schiet tegelijk tekort op een ander vlak. De geslotenheid van Christoph is leesbaar, maar zijn zachtheid kan verdwijnen. De gelaagdheid van Olayinka is voelbaar maart dreigt te fragmenteren. De dualiteit van Bryan is aanwezig maar afhankelijk van referenties die niet universeel zijn. In elk geval wordt iets gewonnen en iets verloren en dat evenwicht is nooit volledig in handen van de ontwerper. Denk aan hoe ieder zijn eigen smaak en stijl heeft een referentiekader, een omgeving waarin hij of zij is opgegroeid of nu in leeft. Er speelt zo enorm veel mee.
De theoretische kaders van Barthes, Goffman en Butler hebben dit onderzoek aangescherpt. Samen maken deze perspectieven duidelijk dat het vertalen van identiteit naar kleding geen technisch probleem is. Dit kan opgelost worden met een betere methode het is een structurele eigenschap van hoe mensen, kleding en betekenis zich tot elkaar verhouden.
De methode research by design heeft in dit opzicht zijn waarde bewezen niet als instrument om tot zekerheid te komen, maar als manier om met onzekerheid te werken. Het is een methode die vragen stelt door te maken en antwoorden vindt door opnieuw te beginnen. Dat maakt het geschikt voor artistiek-academisch onderzoek, maar beperkt schaalbaar naar een bredere ontwerppraktijk.
De waarde van REBIRTH by JJAYCE ligt niet in het aanbieden van een overdraagbare methode, maar in het articuleren van een manier van kijken: een ontwerpsensibiliteit die identiteit serieus neemt, deze nooit volledig claimt en er altijd met een zekere mate van openheid naar kijkt. Die gevoeligheid, meer dan welk systeem of model dan ook, is wat dit onderzoek uiteindelijk creëert.
Volgende pagina is Bronnen of ga terug naar Discussie.
